Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨O o⟩ untuk O Luas

⟨O o⟩ untuk O Luas

Berikut contoh O luas [ɔ] yang ditulis sebagai ⟨o⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan:

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
melampau	bedooh	[bə.dɔ.ʔɔh]
bertumbuk	ggocoh	[ɡːɔ.t͡ʃɔh]
saya (Labok)	kèkmo	[kɛʔ.mɔ]
baling	pekong	[pə.kɔŋ]
terserempak	jjuwok	[d͡ʒːu.wɔʔ]
menggoyangkan	ongèk	[ɔ.ŋɛʔ]

Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨O o⟩?

⟨o⟩ → ⟨o⟩ [ɔ]

Hampir semua ⟨o⟩ dalam bahasa Melayu disebut sebagai O luas [ɔ]

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
orang	orae	[ɔ.ɣɛ]
ekor	èko	[ɛ.kɔ]
ponteng	poténg	[pɔ.teŋ]
tengok	tèngok	[tɛ.ŋɔʔ]

⟨-a⟩ → ⟨-o⟩

Setiap perkataan yang berakhir dengan huruf ⟨-a⟩ ditukar kepada ⟨-o⟩. Misalnya:

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
kena	keno	[kə.nɔ]
mata	mato	[ma.tɔ]
bunga	bungo	[bu.ŋɔ]
kereta	krèto	[xːɛ.tɔ]
serupa	srupo	[sɣu.pɔ]
berasa	braso	[bɣa.sɔ]

⟨-ak⟩, ⟨-ah⟩ → ⟨-ok⟩, ⟨-oh⟩

Perkataan yang berakhir dengan ⟨-ak⟩ atau ⟨-ah⟩ masing-masing bertukar ke ⟨-ok⟩ dan ⟨-oh⟩. Misalnya:

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
anak	anok	[a.nɔʔ]
banyak	banyok	[ba.ɲɔʔ]
tekak	tekok	[tə.kɔʔ]
marah	maroh	[ma.ɣɔh]
sudah	sudoh	[su.dɔh]
sedekah	sdekoh	[sdə.kɔh]

⟨ua⟩ → ⟨o⟩

Vokal berganding ⟨ua⟩ yang bukan berada di akhir suku kata, yang berada di dalam perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, ditukarkan kepada ⟨o⟩

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
puasa	poso	[pɔ.sɔ]
suara	soro	[sɔ.ɣɔ]
buaya	boyo	[bɔ.jɔ]

⟨wa-⟩ → ⟨wo-⟩

Suku kata terbuka ⟨wa-⟩ pada awal perkataan bertukar ke ⟨wo-⟩. Misalnya:

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
waris	woréh	[wɔ.ɣeh]
wakil	woké	[wɔ.ke]
wangi	wongi	[wɔ.ŋi]
WhatsApp (Wasap)	Wosak	[wɔ.saʔ]

⟨u⟩ → ⟨o⟩

Kadang-kadang vokal ⟨u⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨o⟩

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
cuti	coti	[t͡ʃɔ.ti]
bumi	bomi	[bɔ.mi]
kuli	koli	[kɔ.li]
hulur	olo	[ɔ.lɔ]
ubat	obak	[ɔ.baʔ]
urat	orak	[ɔ.ɣaʔ]
umur	omo	[ɔ.mɔ]

⟨-ur⟩ → ⟨-o⟩

Kadangkala suku kata yang berakhir dengan ⟨-ur⟩ bertukar ke O luas ⟨-o⟩, padahal lazimnya bertukar ke O sempit ⟨ó⟩

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
jemur	jemo	[dʒə.mɔ]
hulur	olo	[ɔ.lɔ]
umur	omo	[ɔ.mɔ]

Penjelasan

Bahasa Melayu Kelantan lebih banyak bunyi O luas [ɔ] berbanding lawannya O sempit [o], maka O luas dibiarkan tanpa tanda untuk memudahkan bacaan.

Bentuk lain yang kurang disarankan

Setelah menepati bahawa ⟨O o⟩ dikhaskan untuk O luas, berikut bentuk yang kurang disarankan dalam menulis Bahasa Melayu Kelantan:

• Mengeja selain daripada huruf ⟨O o⟩

  Sekiranya ia disebut lain daripada piawai, maka ia perlu dieja tanpa pengaruh ejaan Bahasa Melayu piawai. Misalnya:

bentuk tak saran:	bakpa, bedoah, goncah, warih
padahal yang disarankan:	bakpo, bedooh, ggocoh, woréh