Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨E e⟩ untuk E Pepet

⟨E e⟩ untuk E Pepet

Berikut contoh E pepet [ə] yang ditulis sebagai ⟨e⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan:

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
kerap	kerèk	[kə.ɣɛʔ]
pemberani	gedèbè	[ɡə.dɛ.bɛ]
lihat	keléh	[kə.leh]
sopan-santun	lendék	[lən.deʔ]
sengaja	sngeléng	[sŋə.leŋ]
gentar	kenaléng	[kə.na.leŋ]

Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨E e⟩?

Perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, vokal pada suku pertamanya ditukar kepada E pepet [ə]. Ia dipanggil "antepenultimate schwa neutralisation" atau bahasa Melayunya "peneutralan pepet suku kata ketiga terakhir.

Melayu	Kelantan	Sebutan (AFA)
majlis	mejeléh	[mə.d͡ʒə.leh]
masjid	mesejék	[mə.sə.d͡ʒeʔ]
Jumaat	Jemaãk	[jə.ma.ʔãʔ]
khutbah	keteboh	[kə.tə.bɔh]
kudrat	kederak	[kə.də.ɣaʔ]
durian	deriyae	[də.ɣi.jɛ]

Penjelasan

E pepet dibiarkan tanpa tanda disebabkan bunyi E pepet merupakan vokal yang lebih banyak daripada E taling dalam bahasa Melayu; maka ia berlaku untuk memudahkan pembacaan kerana penandaan diakritik kurang lewah. Malah, ia bertujuan untuk menyelaraskan bahasa lain yang telah menandakan ⟨è⟩ untuk E taling luas dan ⟨É é⟩ untuk E taling sempit, maka tiada keperluan untuk menambah diakritik pada E pepet.

Adapun perubahan bunyi kepada E pepet, ia sebenarnya lazim dalam bahasa Melayu terutamanya untuk kata pinjaman, misalnya:

Melayu	Pinjaman Arab
jenazah	جنازة (janāza)
jemaah	جماعة (jamāʕa)
sedekah	صدقة (ṣadaqa)
selawat	صلوات (ṣalawāt)

Namun ada juga perkaatan asal yang berlaku sedemikian, terutamanya apabila diimbuhkan dengan akhiran ⟨-an⟩, misalnya:

Melayu
Tidak baku	Baku
pengkalan	pangkalan